Hierdie belydenis – Die Geloofsbelydenis van Nicéa – is een van die mees gesaghebbende en omvattende uitsprake van die Christelike geloof, wat veral die Goddelikheid van Christus en die Heilige Gees duidelik en sterk formuleer. Dit het ontstaan in ‘n tyd van groot debat oor wie Jesus werklik is, spesifiek as reaksie op die dwaling van Arius, wat ontken het dat Jesus waarlik God is.

Die Geloofsbelydenis van Nicéa

(Niceno-Konstantinopolitaanse Belydenis – 381 n.C.)

Ons glo in een God, die almagtige Vader, die Skepper van hemel en aarde, van alle sigbare en onsigbare dinge;

en in een Here Jesus Christus, die eniggebore Seun van God, voor al die eeue uit die Vader gebore: God uit God, lig uit lig, ware God uit ware God, gebore, nie gemaak nie, een in wese met die Vader; deur wie alles tot stand gekom het.

Hy het ter wille van ons, mense, en ons saligheid uit die hemel neergedaal en het deur die Heilige Gees uit die maagd Maria vlees geword; Hy het mens geword.

Onder Pontius Pilatus is Hy vir ons gekruisig; Hy het gely en is begrawe. Op die derde dag het Hy volgens die Skrifte opgestaan, en Hy het na die hemel opgevaar. Hy sit aan die regterhand van die Vader, en Hy sal met heerlikheid terugkom om die lewendes en die dooies te oordeel. Aan sy koningskap sal daar geen einde wees nie.

Ons glo in die Heilige Gees, wat Here is en lewend maak. Hy gaan van die Vader en die Seun uit, en Hy word saam met die Vader en die Seun aanbid en verheerlik. Hy het deur die profete gespreek.

Ons glo aan één, heilige, algemene en apostoliese kerk. Ons bely één doop tot vergifnis van die sondes. Ons verwag die opstanding van die dooies en die lewe van die toekomstige bedeling.

Amen.

Uitgebrei

“Ons glo in een God, die almagtige Vader, die Skepper van hemel en aarde, van alle sigbare en onsigbare dinge;”

Hier bely ons dat daar net een ware God is (Deut. 6:4), nie baie gode soos in heidendom of dualisme nie. Hy is almagtig, en Hy het alles geskep – nie net die materiële wêreld nie, maar ook die onsigbare werklikheid: engele, geeste, tyd en ruimte self. Dit is ‘n bevestiging van God se absolute heerskappy en van skepping uit niks (creatio ex nihilo) – Gen. 1:1; Kol. 1:16.

“en in een Here Jesus Christus, die eniggebore Seun van God, voor al die eeue uit die Vader gebore:”

Hier verklaar die belydenis die ewige bestaan van Christus. Hy is nie geskep nie, maar ewiglik uit die Vader gebore. Dit verwerp Arius se idee dat “daar ‘n tyd was toe Hy nie was nie.” Die uitdrukking “voor alle eeue” beteken Hy is buite tyd – ewig God (Joh. 1:1-2).

“Hy is God uit God, lig uit lig, ware God uit ware God, gebore, nie gemaak nie, een in wese met die Vader, deur wie alles tot stand gekom het.”

Elke frase hier is polemies: Dit beklemtoon Christus se volkome Godheid:

God uit God: Hy is van dieselfde goddelike oorsprong.
Lig uit lig: Net soos lig nie skeiding of ongelykheid aandui nie, maar dieselfde wese.
Ware God uit ware God: Hy is nie ‘n mindere god nie; Hy is waaragtige, selfstandige God.
Gebore, nie gemaak nie: Anders as skepsels is Hy van ewigheid gebore, nie tot stand gebring nie.
Een in wese met die Vader: Grieks: homoousios – dieselfde wese/substantie.
Deur wie alles tot stand gekom het: Christus is die Logos, die instrument van skepping (Joh. 1:3; Kol. 1:16-17).

“Hy het ter wille van ons, mense, en ons saligheid uit die hemel neergedaal en het deur die Heilige Gees uit die maagd Maria vlees geword; Hy het mens geword;”

Hier bely ons die menswording (inkarnasie) van Christus (Joh. 1:14):

Hy het afgedaal (Fil. 2:6–8) om ons te red.
Hy het deur ‘n bonatuurlike wonder uit die maagd Maria gebore geword (Matt. 1:18-23).
Hy het werklik mens geword, en tog sonder sonde (Heb. 4:15).

“onder Pontius Pilatus is Hy vir ons gekruisig; Hy het gely en is begrawe.”

Die geskiedenis van verlossing is nie ‘n mite nie – dit het regtig gebeur:

Hy is onder Pontius Pilatus gekruisig – ‘n bevestiging van die tyd, plek en gesag waaronder Hy gesterf het.
Hy het gely en is begrawe: Hy was werklik dood – dit was nie ‘n skyn nie (Mark. 15:37-46).
En dit was vir ons, in ons plek (Jes. 53:5; 1 Pet. 2:24).

“Op die derde dag het Hy volgens die Skrifte opgestaan,”

Sy opstanding op die derde dag (Luk. 24:7) is ‘n bewys van oorwinning oor dood en sonde, en dit het gebeur soos voorspel in die Skrifte (Ps. 16:10; Hos. 6:2). Dit bevestig Sy Goddelikheid en is die grondslag van ons hoop (1 Kor. 15:17-20).

“en Hy het na die hemel opgevaar. Hy sit aan die regterhand van die Vader, en Hy sal met heerlikheid terugkom om die lewendes en die dooies te oordeel. Aan sy koningskap sal daar geen einde wees nie.”

Hemelvaart (Hand. 1:9-11): Hy keer terug na die Vader, nie om te rus nie, maar om te regeer en vir ons in te tree (Heb. 7:25).
Hy sal terugkom in heerlikheid (Matt. 25:31), as regter van almal.
Sy koningskap het geen einde nie – dit is die ewige koninkryk van God (Jes. 9:6-7; Dan. 7:14).

“Ons glo in die Heilige Gees, wat Here is en lewend maak. Hy gaan van die Vader en die Seun uit, en Hy word saam met die Vader en die Seun aanbid en verheerlik. Hy het deur die profete gespreek.”

Die Heilige Gees is Here (2 Kor. 3:17) en gewers van lewe (Joh. 6:63).
Hy gaan uit van die Vader en die Seun (Filioque), wat Sy goddelike oorsprong aandui.
Hy is nie minderwaardig nie, maar word saam met die Vader en die Seun aanbid en verheerlik – dus ook volkome God.
Hy is ook die inspirator van die Skrif – Hy het deur die profete gespreek (2 Pet. 1:21; 2 Tim. 3:16).

“Ons glo aan een, heilige, algemene en apostoliese kerk.”

Die kerk van Christus is:

Een – omdat daar een liggaam en een Gees is (Ef. 4:4).
Heilig – afgesonder vir God, nie volmaak nie, maar geheilig deur Christus (1 Pet. 2:9).
Algemeen (katoliek) – universeel, nie beperk tot ‘n plek of kultuur nie.
Apostolies – gegrond op die leer van die apostels (Ef. 2:20; Hand. 2:42).

“Ons bely een doop tot vergifnis van die sondes.”

Daar is een doop (Ef. 4:5), as sigbare teken van die vergewing van sondes (Hand. 2:38). Dit simboliseer afwassing, dood en opstanding in Christus (Rom. 6:3-4), en die toetrede tot die gemeenskap van die gelowiges.

“Ons verwag die opstanding van die dooies en die lewe van die toekomstige bedeling.”

Christene leef in hoop op:

Die fisiese opstanding van die liggaam (1 Kor. 15:42-44).
En die ewige lewe in die nuwe hemel en nuwe aarde (Openb. 21:1-4). Dit is die volheid van die koninkryk wat kom, en waarna ons met verlange uitsien.

Slot: “Amen.”

Die “Amen” is ons bevestiging: “So is dit. Ek glo dit. Dit is waar.”

This creed — The Nicene Creed — is one of the most authoritative and comprehensive statements of the Christian faith, formulating with particular clarity and force the deity of Christ and the Holy Spirit. It arose in a time of great debate over who Jesus truly is, specifically in response to the heresy of Arius, who denied that Jesus is truly God.

The Nicene Creed

(Niceno-Constantinopolitan Creed — AD 381)

We believe in one God, the Father Almighty, Maker of heaven and earth, of all things visible and invisible;

and in one Lord Jesus Christ, the only-begotten Son of God, begotten of his Father before all worlds: God of God, Light of Light, very God of very God, begotten, not made, being of one substance with the Father; by whom all things were made.

Who for us men and for our salvation came down from heaven, and was incarnate by the Holy Spirit of the virgin Mary, and was made man.

He was crucified for us under Pontius Pilate; he suffered and was buried. On the third day he rose again according to the Scriptures, and ascended into heaven. He sits at the right hand of the Father, and he shall come again with glory to judge the living and the dead. His kingdom shall have no end.

We believe in the Holy Spirit, the Lord and giver of life. He proceeds from the Father and the Son, and with the Father and the Son together is worshipped and glorified. He spoke through the prophets.

We believe in one, holy, catholic, and apostolic church. We acknowledge one baptism for the remission of sins. We look for the resurrection of the dead, and the life of the world to come.

Amen.

Expanded

“We believe in one God, the Father Almighty, Maker of heaven and earth, of all things visible and invisible;”

Here we confess that there is only one true God (Deut. 6:4), not many gods as in paganism or dualism. He is almighty, and he has created all things — not only the material world, but also the invisible reality: angels, spirits, time and space itself. This is an affirmation of God’s absolute sovereignty and of creation from nothing (creatio ex nihilo) — Gen. 1:1; Col. 1:16.

“And in one Lord Jesus Christ, the only-begotten Son of God, begotten of his Father before all worlds:”

Here the creed declares the eternal existence of Christ. He is not created, but eternally begotten of the Father. This rejects Arius’ idea that “there was a time when he was not.” The expression “before all worlds” means he is beyond time — eternally God (John 1:1-2).

“God of God, Light of Light, very God of very God, begotten, not made, being of one substance with the Father; by whom all things were made.”

Every phrase here is polemical: it emphasises Christ’s full deity:

God of God: He is of the same divine origin.
Light of Light: Just as light does not indicate separation or inequality, but the same being.
Very God of very God: He is not a lesser god; he is true, self-existent God.
Begotten, not made: Unlike creatures, he is eternally begotten, not brought into being.
Of one substance with the Father: Greek: homoousios — the same being/substance.
By whom all things were made: Christ is the Logos, the instrument of creation (John 1:3; Col. 1:16-17).

“Who for us men and for our salvation came down from heaven, and was incarnate by the Holy Spirit of the virgin Mary, and was made man;”

Here we confess the incarnation of Christ (John 1:14):

He came down (Phil. 2:6-8) to save us.
He was born of the virgin Mary through a supernatural wonder (Matt. 1:18-23).
He truly became man, and yet without sin (Heb. 4:15).

“He was crucified for us under Pontius Pilate; he suffered and was buried.”

The history of redemption is not a myth — it truly happened:

He was crucified under Pontius Pilate — a confirmation of the time, place, and authority under which he died.
He suffered and was buried: He was truly dead — it was no mere appearance (Mark 15:37-46).
And it was for us, in our place (Isa. 53:5; 1 Pet. 2:24).

“On the third day he rose again according to the Scriptures,”

His resurrection on the third day (Luke 24:7) is proof of victory over death and sin, and it happened as foretold in the Scriptures (Ps. 16:10; Hos. 6:2). It confirms his deity and is the foundation of our hope (1 Cor. 15:17-20).

“And ascended into heaven. He sits at the right hand of the Father, and he shall come again with glory to judge the living and the dead. His kingdom shall have no end.”

Ascension (Acts 1:9-11): He returns to the Father, not to rest, but to reign and to intercede for us (Heb. 7:25).
He shall come again in glory (Matt. 25:31), as judge of all.
His kingdom has no end — it is the eternal kingdom of God (Isa. 9:6-7; Dan. 7:14).

“We believe in the Holy Spirit, the Lord and giver of life. He proceeds from the Father and the Son, and with the Father and the Son together is worshipped and glorified. He spoke through the prophets.”

The Holy Spirit is Lord (2 Cor. 3:17) and giver of life (John 6:63).
He proceeds from the Father and the Son (Filioque), indicating his divine origin.
He is not inferior, but together with the Father and the Son is worshipped and glorified — and therefore also fully God.
He is also the inspirer of Scripture — he spoke through the prophets (2 Pet. 1:21; 2 Tim. 3:16).

“We believe in one, holy, catholic, and apostolic church.”

The church of Christ is:

One — because there is one body and one Spirit (Eph. 4:4).
Holy — set apart for God, not perfect, but sanctified through Christ (1 Pet. 2:9).
Catholic — universal, not limited to one place or culture.
Apostolic — founded on the teaching of the apostles (Eph. 2:20; Acts 2:42).

“We acknowledge one baptism for the remission of sins.”

There is one baptism (Eph. 4:5), as a visible sign of the forgiveness of sins (Acts 2:38). It symbolises washing, death, and resurrection in Christ (Rom. 6:3-4), and entry into the fellowship of believers.

“We look for the resurrection of the dead, and the life of the world to come.”

Christians live in hope of:

The bodily resurrection (1 Cor. 15:42-44).
And eternal life in the new heaven and new earth (Rev. 21:1-4). This is the fullness of the kingdom that is coming, and for which we long with eager expectation.

Conclusion: “Amen.”

The “Amen” is our affirmation: “So it is. I believe it. It is true.”

Geloofsbelydenis van NicéaThe Nicene Creed