Jy is klein, maar grootte is nie dieselfde as waarde nie
Kort antwoord: Ja, ons is klein, kleiner as wat ons ons kan voorstel. Maar om van “klein” na “niks werd” te spring, gebruik ’n maatstaf wat niemand nêrens anders gebruik nie: niemand meet waarde in kilometer nie.
Iemand deel die foto. ’n Band van bruinerige lig oor ’n swart agtergrond, en iewers daarin ’n piepklein bleek kolletjie. Onder dit staan: Dis ons. Alles wat jy ken. Ons is ’n spikkel stof. Niks wat jy doen, maak saak nie.
En die foto werk. Jy voel dit in jou maag. Dalk is dit waar.
Wat waar is
Begin by wat waar is. Die foto is eg. Op 14 Februarie 1990 het die ruimtetuig Voyager 1, toe al sowat ses miljard kilometer van die aarde af, op versoek van die sterrekundige Carl Sagan omgedraai en ’n foto huis toe geneem. Die aarde is daarop kleiner as ’n enkele beeldpunt. Sagan het dit Pale Blue Dot genoem.
En ons is werklik klein. Die Bybel het nooit anders gesê nie. Jesaja sê die mense op die aarde is vir God soos sprinkane (Jesaja 40:22). Die Christelike geloof het nog nooit beweer dat ons groot is nie.
Die sprong
Die beswaar maak egter ’n sprong wat so vinnig gebeur dat jy dit amper nie sien nie. Van “ons is klein” spring dit na “ons beteken niks”. Dit veronderstel dat grootte waarde meet.
Toets dit. ’n Bloubalvis weeg duisende kere meer as jy. ’n Berg is ouer as die hele mensdom. Tog sou niemand by ’n brand die berg red en die baba los nie. ’n Trouring is klein, en dit is die kosbaarste ding wat baie mense besit. Nêrens in die gewone lewe meet ons waarde met ’n maatband nie. Die beswaar haal dit net uit wanneer dit oor die heelal gaan.
Die draai
Kyk nou na wat Sagan self uit die foto afgelei het. Hy het nie gesê ons beteken niks nie. Hy het gesê die foto moet ons nederig maak, en dat dit ons verantwoordelikheid onderstreep om mekaar beter te behandel en die enigste tuiste wat ons ken, op te pas. Dit maak net sin as mense saak maak.
En dink aan wie dié foto geneem het. Mense op die spikkel het ’n masjien gebou, dit ses miljard kilometer ver gestuur, en gevra dat dit omdraai sodat hulle kan sien waar hulle woon. Die heelal is groot, maar hy weet nie dat hy groot is nie. Die spikkel weet.
Psalm 8 is onder dieselfde soort hemel geskryf. Die digter voel ook klein, en hy vra: wat is die mens dat U aan hom dink? Die antwoord lê nie in die mens se grootte nie. Dit lê daarin dat God aan hom dink. ’n Kind is nie kosbaar omdat sy groot is nie, maar omdat sy liefgehê word. Ons waarde is nie iets wat ons opmeet nie. Dit is iets wat ons ontvang.
Volgende keer
As iemand sê ons is net ’n spikkel stof, stem saam: “Klein, ja. Maar meet jy jou ma se waarde in kilometer?”
Die spikkel het, terloops, self die foto gaan neem.
Gaan dieper
- Reeks 3, Sessie 1: Wat is die Mens? (binnekort)
- Reeks 1, Sessie 6: Verlange, Skoonheid en die Numinose
- Reeks 2, Sessie 4: Fyninstelling: Die Radikale Kontingensie van die Kosmos
You are small, but size is not the same as worth
Short answer: Yes, we are small, smaller than we can imagine. But leaping from “small” to “worth nothing” uses a measure nobody uses anywhere else: nobody measures worth in kilometres.
Someone shares the photo. A band of brownish light across a black background, and somewhere in it a tiny pale dot. Underneath: That’s us. Everything you know. We’re a speck of dust. Nothing you do matters.
And the photo works. You feel it in your stomach. Perhaps it’s true.
What is true
Start with what is true. The photo is real. On 14 February 1990 the spacecraft Voyager 1, by then some six billion kilometres from earth, turned around at the request of the astronomer Carl Sagan and took a picture back home. In it the earth is smaller than a single pixel. Sagan called it Pale Blue Dot.
And we really are small. The Bible never said otherwise. Isaiah says the people of the earth are like grasshoppers to God (Isaiah 40:22). The Christian faith has never claimed that we are big.
The leap
The objection, though, makes a leap so fast you almost miss it. From “we are small” it jumps to “we mean nothing”. That assumes size measures worth.
Test it. A blue whale weighs thousands of times more than you. A mountain is older than all of humanity. Yet nobody in a fire would save the mountain and leave the baby. A wedding ring is small, and it is the most precious thing many people own. Nowhere in ordinary life do we measure worth with a tape measure. The objection only brings it out when the subject is the universe.
The turn
Now look at what Sagan himself drew from the photo. He did not say we mean nothing. He said the photo should humble us, and that it underlines our responsibility to treat one another more kindly and to look after the only home we know. That only makes sense if people matter.
And think about who took the photo. People on the speck built a machine, sent it six billion kilometres away, and asked it to turn around so they could see where they live. The universe is large, but it does not know it is large. The speck does.
Psalm 8 was written under the same kind of sky. The poet feels small too, and he asks: what is man that you are mindful of him? The answer does not lie in man’s size. It lies in God being mindful of him. A child is not precious because she is big, but because she is loved. Our worth is not something we measure. It is something we receive.
Next time
When someone says we’re just a speck of dust, agree: “Small, yes. But do you measure your mother’s worth in kilometres?”
The speck, by the way, went and took the photo itself.
Go deeper
- Series 3, Session 1: What Is Man? (coming soon)
- Series 1, Session 6: Longing, Beauty and the Numinous
- Series 2, Session 4: Fine-Tuning: The Radical Contingency of the Cosmos