Die spaghettimonster lyk soos Zeus, nie soos God nie
Kort antwoord: Die spaghettimonster is ’n ding binne die wêreld, gemaak van deeg en frikkadelle, en jy glo tereg nie daarin nie. Die God van die Christelike geloof is nie ’n ding binne die wêreld nie, so die vergelyking tref iemand anders se god.
Iemand stuur vir jou ’n prentjie. ’n Bol spaghetti met twee frikkadelle en oë op lang stingeltjies, wat oor ’n berg en ’n boom hang. Onder staan: “Bewys dat hy nie bestaan nie. Kan jy nie? Dan is jou God ook maar net so waarskynlik.”
Jy lag, want dit is snaaks. Maar daarna bly dit by jou. Jy kan die monster nie weerlê nie. Beteken dit jou geloof staan op dieselfde voet?
Wat waar is
Die monster het ’n geskiedenis. In 2005 het Bobby Henderson ’n ope brief aan die onderwysraad van Kansas geskryf, wat toe oorweeg het om “intelligente ontwerp” saam met evolusie in die wetenskapklas te laat leer. Henderson het gevra dat sy spaghettigod dan ook ewe veel tyd in die klas moet kry.
Die grap staan op ouer skouers. Bertrand Russell het in 1952 gevra: sê nou ek beweer daar wentel ’n porseleinteepot tussen die aarde en Mars om die son, te klein vir enige teleskoop? Jy kan dit nie weerlê nie, maar dit maak dit nie geloofwaardig nie.
Russell is reg oor een ding. Wie iets beweer, moet redes gee. Jy kan nie vir iemand sê “bewys dat dit nie so is nie” en dan tevrede gaan sit nie.
Watter soort ding?
Kyk nou na die teepot en die monster. Albei is voorwerpe. Die een is van porselein, die ander van pasta. Albei is êrens in die ruimte. Albei kan in beginsel gevind word, as jy net goed genoeg kon kyk. Die vraag of hulle bestaan, is die vraag of daar nog een ding in die kas is.
En albei is self gemaak van iets. Deeg kom van koring. Porselein kom van klei. Hulle leen hulle bestaan by ander dinge, net soos jy en ek.
Die argumente vir God werk heel anders. Niemand sê: “Ek het Hom deur ’n teleskoop gesien.” Die klassieke tradisie vra hoekom daar enigiets is, kas en klei en koring ingesluit. God is nie nog ’n voorwerp wat ons hoop eendag op te spoor nie. Hy is die rede waarom daar voorwerpe is.
Die draai
Daarom tref Henderson se grap wel ’n teiken, net nie die Christelike geloof nie. Hy het gespot met ’n god wat as verklaring in ’n gaping in die biologie ingeskuif word, ’n soort superwese wat hier en daar die natuur ’n stoot gee. Die Gereformeerde tradisie glo nie in so ’n god nie. God werk nie net in die gate van ons kennis nie. Hy dra alles, ook die prosesse wat die wetenskap beskryf.
So die monster is eintlik ’n prentjie van presies die god wat Christene ook verwerp: ’n groot ding in die wêreld wat ingryp. Dit sê niks oor die God wat die wêreld laat bestaan nie.
Volgende keer
As iemand die prentjie vir jou stuur, vra net: “Waarvan is hy gemaak?” As die antwoord spaghetti is, is hy deel van die wêreld, en dan het hy self ’n verklaring nodig.
Lag gerus saam. Dis ’n goeie grap. Dit gaan net oor iemand anders se god.
Gaan dieper
The Spaghetti Monster resembles Zeus, not God
Short answer: The Spaghetti Monster is a thing inside the world, made of dough and meatballs, and you rightly don’t believe in it. The God of the Christian faith is not a thing inside the world, so the comparison hits somebody else’s god.
Someone sends you a picture. A ball of spaghetti with two meatballs and eyes on long stalks, hovering over a mountain and a tree. Underneath it says: “Prove he doesn’t exist. Can’t? Then your God is just as likely.”
You laugh, because it is funny. But afterwards it stays with you. You can’t disprove the monster. Does that mean your faith stands on the same footing?
What is true
The monster has a history. In 2005 Bobby Henderson wrote an open letter to the Kansas school board, which was then considering having “intelligent design” taught alongside evolution in science class. Henderson asked that his spaghetti god then get equal time in the classroom as well.
The joke stands on older shoulders. In 1952 Bertrand Russell asked: suppose I claim there is a china teapot orbiting the sun between the earth and Mars, too small for any telescope? You can’t disprove it, but that doesn’t make it believable.
Russell is right about one thing. Whoever makes a claim has to give reasons. You can’t say to someone “prove it isn’t so” and then sit back satisfied.
What kind of thing?
Now look at the teapot and the monster. Both are objects. One is made of china, the other of pasta. Both are somewhere in space. Both could in principle be found, if only you could look hard enough. The question of whether they exist is the question of whether there is one more thing in the cupboard.
And both are made of something themselves. Dough comes from wheat. China comes from clay. They borrow their existence from other things, just like you and me.
The arguments for God work quite differently. Nobody says: “I saw him through a telescope.” The classical tradition asks why there is anything at all, cupboard and clay and wheat included. God is not one more object we hope to track down one day. He is the reason there are objects.
The turn
That is why Henderson’s joke does hit a target, just not the Christian faith. He was mocking a god slotted in as an explanation for a gap in biology, a kind of super-being who gives nature a nudge here and there. The Reformed tradition does not believe in such a god. God does not work only in the holes in our knowledge. He upholds everything, including the processes science describes.
So the monster is really a picture of exactly the god Christians also reject: a big thing in the world that intervenes. It says nothing about the God who lets the world exist.
Next time
When someone sends you the picture, just ask: “What is he made of?” If the answer is spaghetti, he is part of the world, and then he needs an explanation himself.
Do laugh along. It’s a good joke. It’s just about somebody else’s god.